Nature.com сайтына ингәнегеҙ өсөн рәхмәт. Һеҙ CSS ярҙамы сикләнгән браузер версияһын ҡулланаһығыҙ. Иң яҡшы тәжрибә өсөн яңыртылған браузер ҡулланырға кәңәш итәбеҙ (йәки Internet Explorer-ҙа совместимость режимын өҙөргә). Бынан тыш, даими ярҙам тәьмин итеү өсөн, беҙ сайтты стилдәрһеҙ һәм JavaScript күрһәтә.
Бер слайдҡа өс мәҡәлә күрһәтелгән ползуноктар. Слайдтар аша үткән өсөн артҡы һәм киләһе төймәләрҙе ҡулланығыҙ, йәки һәр слайд аша үткән өсөн аҙағындағы слайд контроллеры төймәләрен ҡулланығыҙ.
Кадмий (Cd) менән бысраныу Юньнань провинцияһында Panax notoginseng дарыу үҫемлеген үҫтереүҙе хәүеф тыуҙыра. Экзоген Cd стрессы шарттарында эзбиз һибеү (0,750, 2250 һәм 3750 кг бм-2) һәм щавели кислотаһы һибеү (0, 0,1 һәм 0,2 моль л-1) Cd тупланыуына йоғонтоһон аңлау өсөн баҫыу тәжрибәһе үткәрелгән. һәм антиоксидант тәьҫире Системалы һәм дарыу компоненттары йоғонто яһай Panax notoginseng. Һөҙөмтәләр күрһәтеүенсә, йәнле эзбиз һәм япраҡтарҙы щавели кислотаһы менән һиптереп, Cd стрессы аҫтында Panax notoginseng-да Ca2+ кимәлен арттырыу һәм Cd2+ токсиклығын кәметергә мөмкин. Эзбиз һәм щавели кислотаһы ҡушыу антиоксидант ферменттарының эшмәкәрлеген арттыра һәм осморегуляторҙар алмашыныуын үҙгәртә. КАТ эшмәкәрлеге иң ныҡ артҡан, 2,77 тапҡырға артҡан. СОД-тың иң юғары активлығы щавели кислотаһы менән эшкәрткәндә 1,78 тапҡырға артҡан. МДА составы 58,38 процентҡа кәмегән. Иретелгән шәкәр, ирекле аминокислота, пролин һәм иретелгән аҡһым менән бик әһәмиәтле бәйләнеш бар. Эзбиз һәм щавели кислотаһы кальций иондарын (Ca2+) арттыра, Cd-ны кәметә, Panax notoginseng-да стрессҡа сыҙамлылыҡты яҡшырта, дөйөм сапониндар һәм флавоноидтар етештереүҙе арттыра ала. Cd составы иң түбәне була, контрольгә ҡарағанда 68,57% түбәнерәк, был стандарт ҡиммәткә тап килә (Cd≤0,5 мг/кг, ГБ/Т 19086—2008). СПН өлөшө 7,73% тәшкил иткән, был һәр дауалауҙа иң юғары кимәлгә еткән, ә флавоноидтар составы 21,74% һиҙелерлек артҡан, препараттың стандарт ҡиммәтенә һәм иң яҡшы уңышҡа еткән.
Кадмий (Cd), үҫтерелгән тупраҡта таралған бысратыусы булараҡ, еңел күсә һәм ҙур биологик токсиклыҡҡа эйә1. Эль Шафей и др. 2 хәбәр итеүенсә, Cd токсиклығы ҡулланылған үҫемлектәрҙең сифатына һәм етештереүсәнлегенә йоғонто яһай. Һуңғы йылдарҙа Ҡытайҙың көньяҡ-көнбайышында эшкәртелгән ерҙәр тупрағында кадмийҙың артыҡ булыуы күренеше бик етдигә әйләнде. Юньнань провинцияһы — Ҡытайҙың Биотөрлөлөк короллеге, улар араһында дарыу үҫемлектәре төрҙәре илдә беренсе урынды биләй. Әммә Юньнань провинцияһының бай файҙалы ҡаҙылмалары ҡотолғоһоҙ рәүештә ҡаҙыу процесында тупраҡтың ауыр металдар менән бысраныуына килтерә, был урындағы дарыу үҫемлектәре етештереүгә йоғонто яһай.
Панакс нотогиншень (Burkill) Chen3 — бик ҡиммәтле күп йыллыҡ үлән дарыу үҫемлеге, Panax женьшень ғаиләһенә ҡарай. Panax notoginseng тамыры ҡан әйләнешен яҡшырта, ҡандың торғонлоғон бөтөрә һәм ауыртыуҙы баҫа. Төп етештереү урыны булып тора Вэньшань префектураһы, Юньнань провинцияһы 5. Cd бысраныу 75% ашыу тупраҡ майҙанында Panax notoginseng ултыртыу майҙанында булған һәм төрлө урындарҙа 81-100% артып киткән6. Cd-ның ағыулы тәьҫире шулай уҡ Panax notoginseng-дың дарыу компоненттарын, бигерәк тә сапониндарҙы һәм флавоноидтарҙы етештереүҙе ныҡ кәметә. Сапониндар — агликондар класы, улар араһында агликондар тритерпеноидтар йәки спиростерандар, улар күп кенә ҡытай үлән дарыуҙарының төп әүҙем ингредиенттары булып тора һәм составында сапониндар бар. Ҡайһы бер сапониндар шулай уҡ ҡиммәтле биологик эшмәкәрлеккә эйә, мәҫәлән, бактерияларға ҡаршы эшмәкәрлек, эҫелеккә ҡаршы, тынысландырыусы һәм яман шешкә ҡаршы эшмәкәрлек7. Флавоноидтар дөйөм алғанда, берләшмәләр теҙмәһенә ҡағыла, уларҙа ике бензол йөҙөктәре менән фенол гидроксил төркөмдәре өс үҙәк углерод атомы аша бәйләнгән, ә төп ядроһы 2-фенилхроманон 8. Ул көслө антиоксидант, үҫемлектәрҙә кислород ирекле радикалдарын һөҙөмтәле бөтөрә ала, ялҡынһыныуҙы үҫтереүҙе тормошҡа ашырыуҙы тормошҡа ашыра. еңеләйтеү, холестерин кимәлен түбәнәйтеү. Ул Panax женьшеньдың төп әүҙем ингредиенттарының береһе булып тора. Panax notoginseng етештереү майҙандарында тупраҡтың кадмий менән бысраныу мәсьәләһен хәл итеү уның төп дарыу компоненттарын етештереүҙе тәьмин итеү өсөн мотлаҡ шарт булып тора.
Эзбиз — кадмий тупраҡ бысраныуын in situ нығытыу өсөн таралған пассиваторҙарҙан һанала. Ул тупраҡта Cd адсорбцияһына һәм ултырыуына йоғонто яһай һәм рН-ды арттырыу һәм тупраҡтың катион алмаштырыу ҡәҙерен (CEC), тупраҡтың тоҙ менән туйындырыуын (BS), тупраҡтың окисландырыу-ҡайтарыу потенциалын (Eh)3,11 һөҙөмтәлелеген үҙгәртеп, тупраҡтағы Cd-тың биологик эшмәкәрлеген кәметә. . Бынан тыш, эзбиз күп күләмдә Са2+ бирә, ул Cd2+ менән ион антагонизмы барлыҡҡа килтерә, тамырҙар адсорбцияһы урындары өсөн көрәшә, Cd-ны үҫентегә ташыуҙы ҡамасаулай, биологик токсиклығы түбән. Cd стрессы аҫтында 50 ммоль l-1 Ca өҫтәү менән кунжут япраҡтарында Cd транспорты тормошҡа ашырыла һәм Cd тупланыуы 80% кәмей. Ҡайһы бер тикшеренеүҙәр арыш (Oryza sativa L.) һәм башҡа культуралар тураһында хәбәр ителгән12,13.
Ауыр металдар тупланыуын контролдә тотоу өсөн культуралар япраҡтарына һибеү – һуңғы йылдарҙа ауыр металдар менән эш итеүҙең яңы ысулы. Принцип башлыса үҫемлек күҙәнәктәрендә хелатлау реакцияһы менән бәйле, был күҙәнәк диуарына ауыр металдар ятыуына килтерә һәм үҫемлектәр тарафынан ауыр металдарҙы үҙләштереүҙе тотҡарлай14,15. Тотороҡло дикарбон кислотаһын хелатлаусы булараҡ, щавели кислотаһы үҫемлектәрҙәге ауыр металл иондарын туранан-тура хелатлай ала, шуның менән ағыулылыҡты кәметә. Тикшеренеүҙәр күрһәтеүенсә, соялағы щавели кислотаһы Cd2+ хелатлай ала һәм трихома апикаль күҙәнәктәре аша Cd-содержащий кристалдар сығара ала, организмдың Cd2+ кимәлен кәметә16. Ҡултыҡ кислотаһы тупраҡтың рН-ын көйләй, супероксиддисмутаза (SOD), пероксидаза (POD) һәм каталаза (CAT) эшмәкәрлеген арттыра, иретелгән шәкәр, иретелгән аҡһым, ирекле аминокислоталар һәм пролиндың инфильтрацияһын көйләй ала. Метаболизм модуляторҙары 17,18. Оксалат үҫемлектәрендә кислоталы матдәләр һәм артыҡ Са2+ зародыш аҡһымдары тәьҫирендә кальций оксалат ятҡылыҡтарын барлыҡҡа килтерә. Үҫемлектәрҙә Са2+ концентрацияһын көйләү үҫемлектәрҙә иретелгән щелочь кислотаһы һәм Са2+ һөҙөмтәле көйләй һәм щелочь кислотаһы һәм Са2+19,20-ның артыҡ тупланыуынан ҡотора ала.
Ҡулланылған эзбиз күләме тергеҙеү эффектына йоғонто яһаусы төп факторҙарҙан һанала. Эзбиз ҡулланыу 750-нән 6000 кг·сәғ·м−2 тиклем булыуы асыҡланған. 5,0-5,5 рН-лы кислоталы тупраҡ өсөн 3000-6000 кг·сәғ·м-2 дозаһында эзбиз ҡулланыу эффекты 750 кг·сәғ·м-221 дозаһына ҡарағанда һиҙелерлек юғарыраҡ була. Әммә эзбизде артыҡ ҡулланыу тупраҡҡа ҡайһы бер кире йоғонто яһаясаҡ, мәҫәлән, тупраҡтың рН-ының ҙур үҙгәрештәре һәм тупраҡтың тығыҙланыуы22. Шуға күрә беҙ СаО менән эшкәрткән кимәлдәрҙе 0, 750, 2250 һәм 3750 кг·сәғ·м−2 тип ҡуябыҙ. Ҡасан щавели кислотаһы ҡулланылған Arabidopsis, Ca2 + һиҙелерлек кәметелгән табылған 10 мМ L-1, һәм CRT ген ғаиләһе йоғонто яһай Ca2 + сигнал ныҡ яуап бирә20. Ҡайһы бер алдағы тикшеренеүҙең тупланыуы был тәжрибәнең концентрацияһын билдәләргә һәм экзоген өҫтәмәләрҙең Ca2+ һәм Cd2+23,24,25 өҫтөндә үҙ-ара тәьҫир итешеүен өйрәнеүҙе дауам итергә мөмкинлек бирҙе. Шулай итеп, был тикшеренеүҙең маҡсаты булып тора, тикшерергә көйләү механизмы эффекты актуаль эзбиз ҡулланыу һәм япраҡ һибеү щелочь кислотаһы Cd содержаниеһы һәм стресс толерантлыҡ Panax notoginseng Cd-бысранған тупраҡта, һәм артабан тикшерергә иң яҡшы ысулдар һәм саралар медицина сифаты. гарантия. Сығыу Панакс нотогинсенг. Ул кадмий менән бысранған тупраҡта үлән үҫтереүҙе киңәйтеүҙе һәм дарыуҙарға баҙар ихтыяжын ҡәнәғәтләндерерлек юғары сифатлы, тотороҡло продукция менән тәьмин итеүҙе етәкләү өсөн ҡиммәтле мәғлүмәт бирә.
Урындағы Вэньшань нотогинсэн сортын материал итеп ҡулланып, Юньнань провинцияһының Вэньшань префектураһының Цюбэй округында (24°11′ төньяҡ, 104°3′ көнсығыш, 1446 м бейеклек) баҫыу тәжрибәһе үткәрелә. Уртаса йыллыҡ температура — 17°С, уртаса йыллыҡ яуым-төшөм — 1250 мм. Өйрәнелгән тупраҡтың фон ҡиммәттәре: ТН 0,57 г кг-1, ТП 1,64 г кг-1, ТС 16,31 г кг-1, рН 31,86 г кг-1, һелтеле гидролизланған N 88,82 мг кг -1, эффектив Р 18. мг кг-1, доступный К 100,37 мг кг-1, дөйөм Cd 0,3 мг кг-1 һәм рН 5,4.
декабрҙә 6 мг/кг Cd2+ (CdCl2 2,5H2O) һәм эзбиз (0,750, 2250 һәм 3750 кг ч м-2) һибелгән һәм һәр участкала 0–10 см өҫкө ҡатлам менән ҡатнаштырылған, 2017. Һәр эшкәрткән тимес ҡабатланған 3. Тәжрибә участкалары осраҡлы рәүештә урынлаштырылған, һәр участканың майҙаны 3 м2 тәшкил иткән. Бер йыллыҡ Panax notoginseng үҫентеләре 15 көн тупраҡта үҫтерелгәндән һуң күсерелгән. Күләгәләү селтәрҙәрен ҡулланғанда, күләгәләү навесында Panax notoginseng яҡтылыҡ интенсивлығы ғәҙәти тәбиғи яҡтылыҡ интенсивлығының яҡынса 18% тәшкил итә. Урындағы традицион үҫтереүҙең ысулдары буйынса үҫтерелә. 2019 йылда Panax notoginseng өлгөрөү стадияһына тиклем щавели кислотаһы натрий оксалат булараҡ һибеләсәк. Ҡултыҡ кислотаһының концентрацияһы ярашлы рәүештә 0, 0,1 һәм 0,2 моль л-1 тәшкил иткән, ә ҡалдыҡ фильтратының уртаса рН-ын имитациялау өсөн NaOH менән рН 5,16-ға тиклем көйләнгән. Япраҡтарҙың өҫкө һәм аҫҡы йөҙөнә аҙнаһына бер тапҡыр иртәнге сәғәт 8-ҙә һиптерергә. тапҡыр һиптергәндән һуң, 3 йәшлек Panax notoginseng үҫемлектәре 5-се аҙнала йыйыла.
2019 йылдың ноябрендә баҫыуҙа щелочь кислотаһы менән эшкәртелгән өс йәшлек Panax notoginseng үҫемлектәре йыйылған. йәшлек Panax notoginseng үҫемлектәренең физиологик алмашыныуы һәм фермент эшмәкәрлеге буйынса тикшерелергә тейешле ҡайһы бер өлгөләре туңдырғыс ҡоролмаларына һалынған, тиҙ генә шыйыҡ азотта туңдырылған, һуңынан -80°С температурала һыуытҡысҡа күсерелгән. Өлгөргән стадияның өлөшө Cd өсөн тамыр өлгөләрендә һәм әүҙем ингредиенттың составында билдәләнергә тейеш. Кран һыуы менән йыуғандан һуң, 105°С температурала 30 минут киптерергә, массаны 75°С температурала тоторға һәм өлгөләрҙе иретмәгә тарттырырға. һаҡларға.
Эрленмейер колбаһына 0,2 г киптерелгән үҫемлек өлгөләрен үлсәп, 8 мл HNO3 һәм 2 мл HClO4 өҫтәп, төнө буйы тығып ҡуйығыҙ. Икенсе көндө кәкре муйынлы воронканы электротермик тарҡатыу өсөн өсмөйөшлө колбаға аҡ төтөн сыҡҡансы һәм тарҡатыу иретмәһе асыҡланғансы һала. Бүлмә температураһына тиклем һыуытҡандан һуң ҡатнашманы 10 мл күләмле колбаға күсерәләр. Cd составы атом абсорбция спектрометрында (Thermo ICETM 3300 AAS, АҠШ) билдәләнгән. (ГБ/Т 23739-2009).
мл пластик шешәгә 0,2 г киптерелгән үҫемлек өлгөләрен үлсәп, 10 мл 1 моль л-1 HCL өҫтәп, ябып, 15 сәғәт һелкетеп, фильтрлайбыҙ. Пипетка ҡулланып, тейешле һыуытҡыс өсөн кәрәкле күләмдә фильтрат йыйып, SrCl2 иретмәһен өҫтәп, Sr2+ концентрацияһын 1 г L–1 тиклем килтерергә. Са составы атом абсорбция спектрометры (Thermo ICETM 3300 AAS, АҠШ) ярҙамында билдәләнгән.
Малондиальдегид (МДА), супероксиддисмутаза (СОД), пероксидаза (ПОД), һәм каталаза (КАТ) эҙләнеүҙең комплекты ысулы (ДНМ-9602, Пекин Пуланг Яңы технологиялар Co., ООО, продукт теркәү номеры), тейешле үлсәү комплекты ҡулланыу No: Jingyaoworddian1.403 No.
0,05 г Panax notoginseng өлгөһөн үлсәп, антрон-көкөрт кислотаһы реагентын ҡоролманың яғы буйлап өҫтәйбеҙ. Шыйыҡсаны яҡшылап бутау өсөн трубканы 2-3 секунд һелкетәбеҙ. Пробирканы 15 минутҡа пробирка стеллажына ҡуйығыҙ. Иретелгән шәкәрҙәрҙең миҡдары 620 нм тулҡын оҙонлоғонда УФ-күренешле спектрофотометрия (УФ-5800, Шанхай Юаньси Инструмент Ко., Лтд., Ҡытай) ярҙамында билдәләнгән.
0,5 г яңы өлгө Panax notoginseng үлсәп, 5 мл дистиллированный һыу менән гомогенатҡа тиклем ваҡларға һәм 10 000 г температурала 10 минут центрифугаға һалырға. Супернатантты билдәләнгән күләмгә тиклем һыуытып алырға. Кумасси Бриллиант Блю ысулы ҡулланылған. Иретелгән аҡһымдың составы спектрофотометрия ярҙамында спектрофотометрия ярҙамында ультрафиолет һәм күренгән төбәктәрҙә (UV-5800, Shanghai Yuanxi Instrument Co., Ltd., Ҡытай) 595 нм тулҡын оҙонлоғонда билдәләнгән һәм һыйыр ҡан һыуытҡысы альбуминының стандарт ҡойроғонан иҫәпләнгән.
0,5 г яңы өлгө ауырлығы, 5 мл 10% сироп кислотаһы өҫтәп, тартыу һәм гомогенлаштырыу, фильтрлау һәм даими күләмгә тиклем һыуытылған. Нингидрин иретмәһен ҡулланып хромоген ысул. Ирекле аминокислоталар составы 570 нм тулҡын оҙонлоғонда ультрафиолет күренешле спектрофотометрия (UV-5800, Shanghai Yuanxi Instrument Co., Ltd., Ҡытай) ярҙамында билдәләнгән һәм стандарт лейцин ҡойроғонан иҫәпләнгән.
Яңы алынған өлгөнө 0,5 г үлсәп, 5 мл 3 процентлы сульфосалицил кислотаһы иретмәһе ҡушып, һыу мунсаһында йылытабыҙ ҙа 10 минут һелкетәбеҙ. Һыуытҡандан һуң иретмәне фильтрлап, даими күләмгә тиклем һыуытҡандар. Кислоталы нингидрин хромоген ысулы ҡулланылған. Пролиндың миҡдары 520 нм тулҡын оҙонлоғонда УФ-күренгән спектрофотометрия (УФ-5800, Шанхай Юаньси Инструмент Ко., Лтд., Ҡытай) ярҙамында билдәләнгән һәм пролин стандарт ҡойроғонан иҫәпләнгән.
Сапониндар составы Ҡытай Халыҡ Республикаһы Фармакопеяһына (2015 йылғы баҫма) ярашлы юғары һөҙөмтәле шыйыҡса хроматографияһы (ВЭЖХ) ярҙамында билдәләнгән. ВЭЖХ-ның төп принцибы — күсмә фаза булараҡ юғары баҫымлы шыйыҡса ҡулланыу һәм ультраваҡ киҫәксәләр өсөн стационар фазалы колонкала юғары һөҙөмтәле айырыу технологияһын ҡулланыу. Операциялау күнекмәләре түбәндәгесә:
ВЭЖХ шарттары һәм системаһы яраҡлылыҡ һынау (таблица 1): Градиент элюция түбәндәге таблица буйынса үткәрелгән, силикагель ҡулланып, октадецилсилан менән бәйләнгән тултырғыс булараҡ, ацетонитрил күсмә фаза булараҡ А, һыу күсмә фаза булараҡ В, һәм асыҡлау тулҡын оҙонлоғо 203 н. Панакс нотогинсенг сапониндарының R1 пигынан иҫәпләнгән теоретик стакандар һаны кәмендә 4000 булырға тейеш.
Эталон иретмәһен әҙерләү: джинсенозидтар Rg1, джинсенозидтар Rb1 һәм нотогинсенозидтар R1 дөрөҫ үлсәп, метанол өҫтәп, 0,4 мг джинсенозид Rg1, 0,4 мг гинсенозид Rb1 һәм 0,1 мг нотогинсенозид R1 ҡатнаш иретмәһен ала.
Һынау иретмәһен әҙерләү: 0,6 г Сансин порошогын үлсәп, 50 мл метанол өҫтәйбеҙ. Ҡатнашманы үлсәп (W1) төнгә ҡалдыралар. Артабан ҡатнаш иретмәне 80°С температурала һыу мунсаһында 2 сәғәт еңелсә ҡайнаталар. Һыуытҡандан һуң ҡатнаш иретмәне үлсәп, алынған метанолды W1-ҙең беренсе массаһына ҡушабыҙ. Шунан яҡшылап һелкетеп, һөҙөп алабыҙ. Фильтратты билдәләү өсөн ҡалдырғандар.
мкл стандарт иретмә һәм 10 мкл фильтрат менән сапониндың составы теүәл һеңдерелә һәм ВЭЖХ-ға (Термо ВЭЖХ-3000, Сеймур Фишер технологиялары компанияһы, ООО) индерелә.
Стандарт ҡойроҡ: Rg1, Rb1, R1 ҡатнаш стандарт иретмәһен билдәләү, хроматография шарттары өҫтәге кеүек үк. y-күсәрендә үлсәү пик майҙаны һәм абсциссала стандарт иретмәлә сапониндың концентрацияһы менән стандарт ҡойроҡто иҫәпләгеҙ. Өлгө үлсәү пик майҙаны стандарт ҡойроҡҡа индереү өсөн сапонин концентрацияһын иҫәпләү.
0,1 г өлгөһөндә P. notogensings үлсәп, 50 мл 70% CH3OH иретмәһе өҫтәйҙәр. сәғәт буйы ультразвук менән эшкәртергә, унан һуң 10 минут 4000 әйләнеш/мин тиҙлектә центрифугаларға. мл өҫтөндәге һыуҙы алып, 12 тапҡыр һыуытып алырға. Флавоноидтар составы 249 нм тулҡын оҙонлоғонда ультрафиолет күренешле спектрофотометрия (УФ-5800, Шанхай Юаньси Инструмент Ко., Лтд., Ҡытай) ярҙамында билдәләнгән. Кверцетин - стандарт күп матдә8.
Мәғлүмәттәр Excel 2010 программаһы ярҙамында ойошторолған. Мәғлүмәттәрҙең дисперсияһын анализлау SPSS Statistics 20 программаһы ярҙамында баһаланды. Һүрәт сығышы Pro 9.1 буйынса төшөрөлгән. Иҫәпләнгән статистика уртаса ± стандарт тайпылышты үҙ эсенә ала. Статистик әһәмиәткә эйә булған белдереүҙең нигеҙендә Р<0,05.
Япраҡтарҙы бер үк концентрацияла щелочь кислотаһы менән һиптергәндә, эзбиз ҡулланыу күбәйгән һайын Panax notoginseng тамырҙарында Ca миҡдары һиҙелерлек арта (2-се табл.). Ҡулланмаған эзбиз менән сағыштырғанда, 3750 кг ppm эзбиз щавели кислотаһы һиптерелмәгән осраҡта Са составы 212% артҡан. Шул уҡ эзбиз ҡулланыу тиҙлегендә һиптерелгән щавели кислотаһы концентрацияһы артыу менән кальций составы бер аҙ арта.
Тамырҙарҙа Cd миҡдары 0,22-нән 0,70 мг/кг тиклем үҙгәргән. Шул уҡ һиптереп концентрацияһында щелочь кислотаһы, составы 2250 кг мм-2 Cd һиҙелерлек кәмей, эзбиз ҡулланыу тиҙлеге арта. Контроль менән сағыштырғанда, тамырҙарға 2250 кг гм-2 эзбиз һәм 0,1 моль л-1 щавели кислотаһы һипкәндә Cd миҡдары 68,57% кәмегән. Эзбизһеҙ һәм 750 кг мм-2 эзбизһеҙ ҡулланғанда, Panax notoginseng тамырҙарында Cd миҡдары щавели кислотаһы һиптереүҙең концентрацияһы артыу менән һиҙелерлек кәмей. 2250 кг гм-2 эзбиз һәм 3750 кг гм-2 эзбиз индереү менән тамырҙа Cd миҡдары тәүҙә кәмей, һуңынан щелочь кислотаһы концентрацияһы артыу менән арта. Бынан тыш, 2D анализ күрһәтеүенсә, Panax нотогиншень тамырында Ca миҡдары эзбиз (F = 82,84**), Panax нотогиншень тамырында Cd миҡдары эзбиз (F = 74,99**) һәм щавели кислотаһы менән ныҡ йоғонто яһай. (Ф = 74,99**). F = 7,72*).
Эзбиз ҡулланыу тиҙлеге һәм щавели кислотаһы менән һибеү концентрацияһы артыу менән МДА составы һиҙелерлек кәмей. Эзбиз менән эшкәртелгән Panax notoginseng тамырҙары һәм 3750 кг г/м2 эзбиз араһында МДА составында һиҙелерлек айырма табылмаған. 750 кг мм-2 һәм 2250 кг мм-2 эзбиз ҡулланыу тиҙлектәрендә һиптергәндә 0,2 моль л-1 щелочь кислотаһында МДА миҡдары һиптерелмәгән щелочь кислотаһына ҡарағанда ярашлы рәүештә 58,38% һәм 40,21% түбәнерәк була. 750 кг hm-2 эзбиз һәм 0,2 моль l-1 щавели кислотаһы ҡушылғанда МДА (7,57 нмоль г-1) составы иң түбәне була (1-се һүрәт).
1990 йылдарҙа был йүнәлештәге эшмәкәрлекте үҫтереүҙең төп маҡсаты булып кадмий стрессы аҫтында Panax notoginseng тамырҙарында малондиальдегид составына япраҡтарҙы щавели кислотаһы менән һиптереүҙең йоғонтоһо бар. Р<0,05). Шул уҡ аҫта.
3750 кг h м-2 эзбиз ҡулланыуҙан башҡа, Panax notoginseng тамыр системаһының SOD активлығында һиҙелерлек айырма күҙәтелмәгән. 0, 750 һәм 2250 кг мм-2 эзбиз ҡулланғанда, 0,2 моль л-1 щавели кислотаһы һибеү ваҡытында SOD активлығы щавили кислотаһы менән эшкәртелмәгән осраҡта һиҙелерлек юғарыраҡ була, был ярашлы рәүештә 177,89%, 61,62% һәм 45% артҡан. Тамырҙарҙа эзбизһеҙ эшкәрткәндә һәм 0,2 моль л-1 щавели кислотаһы менән һиптергәндә СОД активлығы (598,18 берәмек г-1) иң юғары була. Шул уҡ концентрацияла щелочная кислотаһыҙ йәки 0,1 моль л-1 щелочная кислота менән һиптерелгән, эзбиз ҡулланыу күләме артыу менән СОД активлығы арта. 0,2 моль L–1 щавели кислотаһы менән һиптергәндән һуң SOD активлығы һиҙелерлек кәмей (2-се һүрәт).
Япраҡтарҙы щавели кислотаһы менән һибеү кадмий стрессы аҫтында Panax notoginseng тамырҙарында супероксиддисмутаза, пероксидаза һәм каталаза эшмәкәрлегенә йоғонто яһай [J].
Тамырҙарҙағы SOD активлығына оҡшаш, тамырҙарҙағы POD активлығы (63,33 мкмоль г-1) эзбизһеҙ һәм 0,2 моль L-1 щавели кислотаһы һиптергәндә иң юғары булған, был контрольгә ҡарағанда 148,35% юғарыраҡ булған ( 25,50 мкмоль г-1). . 3750 кг гм −2 эзбиз менән эшкәрткәндә щелочь кислотаһы һиптереп концентрацияһы артыу менән ПОД активлығы тәүҙә арта, һуңынан кәмей. 0,1 моль л-1 щавели кислотаһы менән эшкәрткәндә, 0,2 моль л-1 щавели кислотаһы менән эшкәрткәндә ПОД активлығы 36,31% кәмей (2-се һүрәт).
0,2 моль л-1 щавели кислотаһын һиптереп, 2250 кг мм-2 йәки 3750 кг мм-2 эзбиз һибеүҙән башҡа, КАТ активлығы контрольгә ҡарағанда һиҙелерлек юғарыраҡ була. 0,1 моль л-1 щавели кислотаһы менән эшкәрткәндә һәм 0,2250 кг ч м-2 йәки 3750 кг ч м-2 эзбиз менән эшкәрткәндә КАТ активлығы 276,08%, 276,69% һәм 33 .05% щавели кислотаһы менән эшкәртмәү менән сағыштырғанда артты. 0,2 моль л-1 щавели кислотаһы менән эшкәртелгән тамырҙарҙа (803,52 мкмоль г-1) КАТ активлығы иң юғары булған. 3750 кг мм-2 эзбиз һәм 0,2 моль л-1 щавели кислотаһы менән эшкәрткәндә КАТ активлығы (172,88 мкмоль г-1) иң түбәне булған (2-се һүрәт).
Бивариант анализ күрһәтеүенсә, Panax notoginseng CAT эшмәкәрлеге һәм MDA һиҙелерлек күләме менән корреляция щавели кислотаһы йәки эзбиз һибеү һәм ике дауалау (таблица 3). Тамырҙарҙағы СОД активлығы эзбиз һәм щавели кислотаһы менән эшкәрткән йәки щавели кислотаһы менән һиптереп концентрацияһы менән юғары корреляцияла булған. Тамыр ПОД эшмәкәрлеге һиҙелерлек кимәлдә ҡулланылған эзбиз күләме йәки бер юлы эзбиз һәм щавели кислотаһы ҡулланыу менән бәйле.
Эзбиз һибеү тиҙлеге һәм щелочь кислотаһы менән һибеү концентрацияһы артыу менән тамыраҙыҡтарҙа иретелгән шәкәрҙәрҙең миҡдары кәмей. Эзбиз ҡулланмайынса һәм 750 кг·сәғ·м−2 эзбиз ҡулланғанда Panax notoginseng тамырҙарында иретелгән шәкәрҙәр миҡдарында һиҙелерлек айырма булмаған. 2250 кг мм-2 эзбиз һипкәндә 0,2 моль л-1 щелочь кислотаһы менән эшкәрткәндә иретелгән шәкәрҙең миҡдары щелочь булмаған һиптергәндәгегә ҡарағанда һиҙелерлек юғарыраҡ була, был 22,81% арта. 3750 кг·сәғ·м-2 күләмендә эзбиз һипкәндә, щелочь кислотаһы менән һиптереүҙең концентрацияһы артыу менән иретелгән шәкәрҙәрҙең миҡдары һиҙелерлек кәмей. 0,2 моль L-1 щелочь кислотаһы менән һиптереп эшкәрткәндә иретелгән шәкәр миҡдары щелочь кислотаһы менән эшкәртмәйенсә эшкәрткәндән 38,77% түбәнерәк була. Бынан тыш, 0,2 моль л-1 щавели кислотаһы менән һиптереп эшкәрткәндә иң түбән иретелгән шәкәр составы 205,80 мг г-1 булған (3-сө һүрәт).
Япраҡтарҙы щавели кислотаһы менән һибеү кадмий стрессы аҫтында Panax notoginseng тамырҙарында дөйөм иретелгән шәкәр һәм иретелгән аҡһым составына йоғонто яһай [J].
Эзбиз һәм щелочь кислотаһы ҡулланыу тиҙлеге артыу менән тамырҙарҙа иретелгән аҡһымдың миҡдары кәмей. Эзбиз булмағанда 0,2 моль л-1 щавели кислотаһы менән һиптереп эшкәрткәндә иретелгән аҡһымдың миҡдары контрольгә ҡарағанда һиҙелерлек түбәнерәк, 16,20%-ҡа. 750 кг мм-2 эзбиз ҡулланғанда Panax notoginseng тамырҙарында иретелгән аҡһым миҡдарында һиҙелерлек айырма күҙәтелмәй. 2250 кг с м-2 эзбиз һибеү тиҙлегендә 0,2 моль л-1 щелочь кислотаһы менән һиптереп эшкәрткәндә иретелгән аҡһымдың миҡдары щелочь кислотаһы булмаған һиптереп эшкәрткәндәгегә ҡарағанда һиҙелерлек юғарыраҡ була (35,11%). 3750 кг сәғ м-2 температураһында эзбиз ҡулланғанда, щавели кислотаһы һиптергес концентрацияһы артыу менән эреткес аҡһымдың миҡдары һиҙелерлек кәмей, ә 0,2 моль л-1 температурала эшкәрткәндә эретелгән аҡһымдың миҡдары (269,84 мкг г-1) иң түбәне була. 1 щавеливая кислота менән һибеү (3-сө һүрәт).
Эзбиз булмағанда Panax notoginseng тамырҙарында ирекле аминокислоталар составында һиҙелерлек айырма табылмаған. Ҡултыҡ кислотаһы менән һиптереүҙең концентрацияһы артыу һәм эзбиз һибеү тиҙлеге 750 кг мм-2 булғанда, ирекле аминокислоталар составы тәүҙә кәмей, һуңынан арта. 2250 кг hm-2 эзбиз һәм 0,2 моль l-1 щавели кислотаһы менән эшкәрткәндә ҡулланыу щавили кислотаһы менән эшкәртмәү менән сағыштырғанда ирекле аминокислоталар составын 33,58% һиҙелерлек арттырған. Ҡултыҡ кислотаһы менән һиптереүҙең концентрацияһы артыу һәм 3750 кг·мм-2 эзбиз индереү менән ирекле аминокислота составы һиҙелерлек кәмей. 0,2 моль L-1 щелочь кислотаһы менән һиптереп эшкәрткәндә ирекле аминокислоталар миҡдары щелочь кислотаһы менән эшкәртелмәгән эшкәрткәндәгегә ҡарағанда 49,76% түбәнерәк була. Ирекле аминокислота составы щелочь кислотаһы менән эшкәртмәйенсә эшкәрткәндә максималь була һәм 2,09 мг/г тәшкил итә. Ирекле аминокислоталар составы (1,05 мг г-1) 0,2 моль л-1 щавели кислотаһы менән һиптергәндә иң түбәне була (4-се һүрәт).
Япраҡтарҙы щавели кислотаһы менән һибеү кадмий стрессы шарттарында Panax notoginseng тамырҙарында ирекле аминокислоталар һәм пролин составына йоғонто яһай [J].
Эзбиз һәм щавели кислотаһы ҡулланыу тиҙлеге артыу менән тамырҙарҙа пролин миҡдары кәмей. Эзбиз булмағанда Panax notoginseng пролин составында һиҙелерлек айырма булмаған. Ҡултыҡ кислотаһы һәм эзбиз менән һиптереүҙең концентрацияһы артыу менән 750, 2250 кг мм-2 пролин составы тәүҙә кәмей, һуңынан арта. 0,2 моль л-1 щелочь кислотаһы менән һиптереп эшкәрткәндә пролин миҡдары 0,1 моль л-1 щелочь кислотаһы менән һиптереп эшкәрткәндә пролинға ҡарағанда һиҙелерлек юғарыраҡ була, был ярашлы рәүештә 19,52 һәм 44,33 процентҡа арта. 3750 кг·мм-2 эзбиз ҡулланғанда, щелочь кислотаһы менән һиптереүҙең концентрацияһы артыу менән пролиндың миҡдары һиҙелерлек кәмей. 0,2 моль л-1 щавели кислотаһы менән һиптергәндән һуң пролиндың миҡдары щавили кислотаһы булмағанға ҡарағанда 54,68% түбәнерәк була. Пролиндың миҡдары иң түбәне булған һәм 0,2 моль/л щавели кислотаһы менән эшкәрткәндә 11,37 мкг/г тәшкил иткән (4-се һүрәт).
Панакс нотогиншеньда дөйөм сапониндар составы Rg1>Rb1>R1 тәшкил иткән. Өс сапониндың составында һиҙелерлек айырма булманы, щелочная кислота һиптереп концентрацияһы арта һәм эзбиз юҡ (4-се табл.).
0,2 моль л-1 щавели кислотаһын һиптергәндә R1 составы щавели кислотаһы һибеү булмағанда һәм 750 йәки 3750 кг·сәғ·м-2 эзбиз ҡулланғанда һиҙелерлек түбәнерәк булған. йәки 0,1 моль л-1 щелочь кислотаһы һиптереп концентрацияһы менән эзбиз ҡулланыу тиҙлеге артыуы менән R1 составында һиҙелерлек айырма булманы. 0,2 моль л-1 щелочь кислотаһының һиптерелгән концентрацияһында 3750 кг мм-2 эзбиздәге R1 миҡдары эзбизһеҙ 43,84%-ҡа ҡарағанда һиҙелерлек түбәнерәк була (4-се табл.).
1990 йылдарҙа был йүнәлештәге эшмәкәрлекте үҫтереүҙең төп маҡсаты булып 750 кг·сәғ·м−2 тиҙлектә щелочь кислотаһы һәм эзбиз һибеү концентрацияһы артыуы менән Rg1 составы тора. 2250 йәки 3750 кг h м-2 эзбиз һибеү тиҙлегендә щавели кислотаһы һиптереүҙең концентрацияһы артыу менән Rg1 составы кәмей. Шул уҡ һиптереп концентрацияһында щелочь кислотаһы, Rg1 составы тәүҙә арта, һуңынан эзбиз ҡулланыу тиҙлеге артыу менән кәмей. Контроль менән сағыштырғанда, өс һиптерелгән концентрацияла щелочь кислотаһы һәм 750 кг h м-2 тыш, Rg1 составы контрольгә ҡарағанда юғарыраҡ, башҡа эшкәртмәләрҙең тамырҙарында Rg1 составы контрольгә ҡарағанда түбәнерәк була. Rg1 составы 750 кг гм-2 эзбиз һәм 0,1 моль л-1 щавели кислотаһы менән һиптергәндә иң юғары булған, был контроль кислотаға ҡарағанда 11,54% юғарыраҡ булған (4-се табл.).
2250 кг мм-2 щелочь кислотаһы һәм эзбиз һиптереүҙең концентрацияһы артыу менән Rb1 составы тәүҙә арта, һуңынан кәмей. 0,1 моль л–1 щелочный кислота һиптергәндән һуң Rb1 составы максимум 3,46% етә, был щелочный кислота һиптермәгәнгә ҡарағанда 74,75% юғарыраҡ. Башҡа эзбиз менән эшкәрткәндә, төрлө щавели кислотаһы һиптереп концентрацияһы араһында һиҙелерлек айырма булмаған. 0,1 һәм 0,2 моль l-1 щавели кислотаһы менән һиптергәндә тәүҙә Rb1 составы кәмей, ә һуңынан эзбиз өҫтәлгән һайын кәмей (4-се табл.).
Шул уҡ концентрацияла һиптерелгән щелочь кислотаһы, флавоноидтар составы тәүҙә арта, һуңынан эзбиз ҡулланыу тиҙлеге артыу менән кәмей. Бер ниндәй ҙә эзбиз йәки 3750 кг hm-2 эзбиз менән һиптерелгән төрлө концентрацияла щелочь кислотаһы флавоноидтар составында һиҙелерлек айырма булмаған. 750 һәм 2250 кг сәғ м-2 тиҙлек менән эзбиз һипкәндә, тәүҙә флавоноидтар составы арта, һуңынан щелочь кислотаһы менән һиптереүҙең концентрацияһы артыу менән кәмей. 750 кг мм-2 ҡулланыу тиҙлеге менән эшкәрткәндә һәм 0,1 моль л-1 щавели кислотаһы менән һиптергәндә, флавоноидтар составы иң юғары булды һәм 4,38 мг г-1 тәшкил итте, был шул уҡ шул уҡ ҡулланыу тиҙлегендә эзбизгә ҡарағанда 18,38% юғарыраҡ. щелочь кислотаһы менән һиптермәйенсә. 0,1 моль л-1 щелочь кислотаһы менән һиптергәндә флавоноидтар миҡдары щелочь кислотаһы менән һиптермәйенсә эшкәрткәндә һәм 2250 кг мм-2 менән эзбиз менән эшкәрткәндә 21,74% артҡан (5-се һүрәт).
1990 йылдарҙа был йүнәлештәге эшмәкәрлекте үҫтереүҙең төп маҡсаты булып кадмий стрессы аҫтында Panax notoginseng тамырҙарында флавоноидтар составы тора.
Ике вариантлы анализ күрһәтеүенсә, Panax notoginseng-дың иретелгән шәкәр составы ҡулланылған эзбиз күләме һәм һиптерелгән щавели кислотаһы концентрацияһы менән һиҙелерлек бәйле. Тамыр культураларында иретелгән аҡһымдың миҡдары эзбизде, эзбизде лә, щавели кислотаһын да ҡулланыу тиҙлеге менән һиҙелерлек бәйле. Тамырҙарҙа ирекле аминокислоталар һәм пролин составы эзбиз ҡулланыу тиҙлеге, щелочь кислотаһы, эзбиз һәм щелочь кислотаһы менән һибеү концентрацияһы менән һиҙелерлек бәйле (5-се табл.).
Panax notoginseng тамырҙарында R1 составы щелочь кислотаһы менән һиптереүҙең концентрацияһы, ҡулланылған эзбиз, эзбиз һәм щелочь кислотаһы күләме менән һиҙелерлек бәйле. Флавоноидтар составы һиптерелгән щавели кислотаһы концентрацияһы һәм ҡулланылған эзбиз күләме менән ныҡлы бәйле.
Күп үҙгәрештәр ҡулланылған үҫемлек Cd кәметергә иммобилизациялау Cd тупраҡта, мәҫәлән, эзбиз һәм щавели кислотаһы30. Эзбиз культураларҙа кадмий миҡдарын кәметергә тупраҡ өҫтәмәһе булараҡ киң ҡулланыла31. Лян и др. 32 хәбәр итеүенсә, щавели кислотаһын ауыр металдар менән бысранған тупраҡты тергеҙеү өсөн дә ҡулланырға мөмкин. Бысранған тупраҡҡа төрлө концентрациялағы щелочь кислотаһы һипкәндән һуң тупраҡтың органик матдәләре арта, катион алмаштырыу һәләте кәмей, рН ҡиммәте 33-кә арта, щелоч кислотаһы тупраҡтағы металл иондары менән дә реакцияға инә ала. Cd стресс аҫтында Panax notoginseng-да Cd миҡдары контроль менән сағыштырғанда һиҙелерлек артҡан. Әммә эзбиз ҡулланылғанда ул һиҙелерлек кәмегән. Был тикшеренеүҙең, ҡасан ҡулланыу 750 кг мм-2 эзбиз, Cd составы тамыр милли стандартҡа еткән (Cd сиге: Cd≤0.5 мг/кг, AQSIQ, ГБ/Т 19086-200834), һәм эффект ҡулланғанда 2250 кг эзбиз менән be.st мм−2. Эзбиз ҡулланыу тупраҡта Ca2+ һәм Cd2+ араһында күп һанлы конкуренция урындарын барлыҡҡа килтерә, ә щавели кислотаһы өҫтәү Panax notoginseng тамырҙарында Cd миҡдарын кәметергә мөмкин. Әммә Panax notoginseng тамырҙарында Cd миҡдары эзбиз һәм щавели кислотаһы ҡушылыу арҡаһында һиҙелерлек кәмей, милли стандартҡа етә. Тупраҡтағы Са2+ масса ағымы ваҡытында тамыр өҫтөндә адсорбциялана һәм тамыр күҙәнәктәре тарафынан кальций каналдары (Са2+-каналдар), кальций насостары (Са2+-АТ-Паза) һәм Са2+/Н+ антипортерҙары аша ҡабул ителә ала, ә һуңынан горизонталь рәүештә тамырға тиҫкәре рәүештә ташыла. Cd составы менән (Р<0,05). Cd составы Ca составы артыу менән кәмей, был Ca һәм Cd антагонизмы тураһындағы фекер менән тап килә. Дисперсияны анализлау күрһәтеүенсә, эзбиз күләме Panax notoginseng тамырҙарында Ca составына һиҙелерлек йоғонто яһай. Понграк и др. 35 хәбәр итеүенсә, Cd кальций оксалат кристалдарында оксалат менән бәйләнә һәм Ca менән конкурентлыҡ итә. Әммә Ca-ның оксалат ярҙамында көйләүе әһәмиәтле булмаған. Был щелочь кислотаһы һәм Са2+ ярҙамында барлыҡҡа килгән кальций оксалатының яуым-төшөмө ябай яуым-төшөм булмауын, ә бергә яуым-төшөм процесын төрлө матдәләр алмашыныу юлдары менән контролдә тоторға мөмкин икәнлеген күрһәтте.
25-2023 йылдың 25 майында