Бәшмәк һәм бактерияларҙан торған “күҙәнәктән тыш матрица” йәки ЭСМ тип аталған йәбешкәк тышҡы ҡатлам желе консистенцияһына эйә һәм һаҡлаусы ҡатлам һәм ҡабыҡ булып хеҙмәт итә. Әммә күптән түгел iScience журналында Массачусетс университеты Амхерст тарафынан Вустер политехник институты менән берлектә үткәрелгән тикшеренеүҙең һөҙөмтәләре буйынса, ҡайһы бер микроорганизмдарҙағы ЭКМ тик щавели кислотаһы йәки башҡа ябай кислоталар булғанда ғына гель барлыҡҡа килтерә. Сөнки ЭСМ антибиотиктарға ҡаршы тороусанлыҡтан алып тығылған торбаларға һәм медицина ҡорамалдарының бысраныуына тиклем бөтә нәмәлә мөһим роль уйнай, микроорганизмдар үҙҙәренең йәбешкәк гель ҡатламдары менән нисек манипуляциялар яһауын аңлау көндәлек тормошобоҙ өсөн киң әһәмиәткә эйә.

“Мин һәр ваҡыт микроблы ЭКМ-дар менән ҡыҙыҡһынам”, – ти Массачусетс Амхерст университетының микробиология профессоры һәм хеҙмәттең өлкән авторы Барри Гуделл. "Кешеләр йыш ҡына ЭСМ-ды микроорганизмдарҙы һаҡлаусы инерт һаҡлаусы тышҡы ҡатлам тип уйлай. Әммә ул шулай уҡ микроб күҙәнәктәренә инә һәм сыға туҡлыҡлы матдәләр һәм ферменттар өсөн канал булып хеҙмәт итә ала".
Ҡаплау бер нисә функция үтәй: уның йәбешкәклеге айырым микроорганизмдар бергә йыйылып, колониялар йәки “биопленкалар” барлыҡҡа килтерә ала, ә етерлек микроорганизмдар быны эшләгәндә, ул торбаларҙы тыға йәки медицина ҡорамалдарын бысрата ала.
Әммә ҡабыҡ шулай уҡ үтеп инеүсән булырға тейеш: күп микроорганизмдар төрлө ферменттар һәм башҡа метаболиттарҙы ЭСМ аша сығарып, ашарға йәки зарарларға теләгән материалға (мәҫәлән, серегән ағас йәки умыртҡалылар туҡымаһы) бүлеп сығара, ә һуңынан, ферменттар үҙ эшен тамамлағас, аш һеңдереүҙең бурысы – ЭСМ аша туҡлыҡлы матдәләрҙе кире ҡайтара.
Тимәк, ЭСМ инерт һаҡлау ҡатламы ғына түгел; Ысынында, Гуделл һәм коллегалары күрһәткәнсә, микроорганизмдар үҙҙәренең ЭКМ-ының йәбешкәклеген, тимәк, уның үтеп инеүсәнлеген контролдә тотоу һәләтенә эйә кеүек. Нисек эшләйҙәр?
Бәшмәктәрҙә секреция күп үҫемлектәрҙә тәбиғи рәүештә осрай торған таралған органик кислота — щелочная кислота булып күренә, һәм, Гуделл һәм уның коллегалары асыҡлағанса, күп микроорганизмдар үҙҙәре бүлеп сығарған щелочная кислотаны углеводтар тышҡы ҡатламдарына бәйләү өсөн ҡуллана кеүек. йәбешкәк матдә барлыҡҡа килтерә. , желе һымаҡ ЭСМ.
Әммә команда яҡынданыраҡ ҡарағас, щавели кислотаһы ЭКМ етештереүгә ярҙам итеп кенә ҡалмай, уны “көйләй” икәнен асыҡлай: микробтар углевод-кислота ҡатнашмаһына ни тиклем күберәк щавили кислотаһы өҫтәһә, ЭСМ шул тиклем йәбешкәк була. ЭКМ ни тиклем йәбешкәк булһа, эре молекулаларҙы микробҡа инеүҙе йәки сығыуҙы шул тиклем нығыраҡ тыя, ә бәләкәй молекулалар тирә-яҡ мөхиттән микробҡа инеү өсөн ирекле ҡала һәм киреһенсә.
Был асыш бәшмәктәр һәм бактериялар тарафынан сығарылған төрлө берләшмәләрҙең был микроорганизмдарҙан тирә-яҡ мөхиткә нисек эләгеүе тураһында традицион фәнни аңлауға ҡаршы сыға. Гуделл һәм уның хеҙмәттәштәре ҡайһы бер осраҡтарҙа микроорганизмдарға микроорганизмдың йәшәүе йәки зарарланыуы өсөн бәйле булған матрицаға йәки туҡымаға һөжүм итеү өсөн бик бәләкәй молекулалар секрецияһына күберәк таянырға тура килергә мөмкин тип фаразлай. Тимәк, ҙурыраҡ ферменттар микробтар күҙәнәктән тыш матрицаһы аша үтә алмаһа, патогенезда бәләкәй молекулалар секрецияһы ла ҙур роль уйнауы ихтимал.
“Бында, күрәһең, урта ер бар,” Гуделл әйтте, “унда микроорганизмдар контролдә тота ала кислоталылыҡ кимәле айырым мөхиткә яраҡлашыу өсөн, ҡайһы бер ҙурыраҡ молекулаларҙы һаҡлап ҡалыу, мәҫәлән, ферменттар, шул уҡ ваҡытта бәләкәй молекулалар еңел үтергә мөмкинлек бирә ЭСМ. антибиотиктар, сөнки был препараттарҙың күбеһе бик ҙур молекулаларҙан тора. Тап ошо үҙгәртеп ҡороу мөмкинлеге микробтарға ҡаршы терапияла төп ҡаршылыҡтарҙы еңеп сығыу өсөн асҡыс була ала, сөнки ЭСМ-ды үткәреүсән булһын өсөн манипуляциялау антибиотиктар һәм микробтарға ҡаршы препараттар һөҙөмтәлелеген яҡшырта ала.

“Әгәр беҙ айырым микробтарҙа оксалат кеүек ваҡ кислоталар биосинтезын һәм секрецияһын контролдә тота алһаҡ, тимәк, микробтарға нимә инеүен дә контролдә тота алабыҙ, был беҙгә күп кенә микроб ауырыуҙарын яҡшыраҡ дауаларға мөмкинлек бирә ала”, – ти Гуделл.
2022 йылдың декабрендә микробиолог Ясу Морита Милли һаулыҡ һаҡлау институттарынан грант ала, был тикшеренеүҙе ярҙам итеү өсөн, ахыр сиктә, туберкулезды яңы, һөҙөмтәлерәк дауалау ысулдарын эшләүгә йүнәлтелгән.

Әгәр ҙә һеҙ тулыраҡ мәғлүмәт алырға теләһәгеҙ, миңә электрон почта аша ебәрегеҙ.
Электрон почта:
info@pulisichem.cn
Тел:
+86-533-3149598