Тикшеренүселәр электромобилдәр батареяларындағы алюминийҙы 100 процентҡа, литийға 98 процентҡа ҡайтарыу мөмкинлеген биргән ҡабаттан эшкәрткән ысул эшләгән.
Швеция тикшеренүселәре электромобиль батареяларын ҡайтанан эшкәртергә яңы, һөҙөмтәлерәк ысул эшләгәндәр, ти.
“Сөнки ысулды киңәйтергә мөмкин, беҙ уны киләһе йылдарҙа сәнәғәттә ҡулланырға өмөтләнәбеҙ”, – ти тикшеренеүҙең етәксеһе Мартина Петраникова.
Традицион гидрометаллургияла электр транспорты батареяларындағы бөтә металдар органик булмаған кислоталарҙа иретелә.
Артабан алюминий һәм баҡыр кеүек ”бысраҡлыҡтар” сығарыла һәм кобальт, никель, марганец һәм литий кеүек ҡиммәтле металдар ҡайтарыла.
Ҡалған алюминий һәм баҡыр күләме аҙ булһа ла, ул бер нисә таҙартыу аҙымын талап итә, һәм процестың һәр аҙымы литий юғалтыуҙы аңлатырға мөмкин.
Швецияның Чалмерс технология университеты ғалимдары электромобилдәр батареяларындағы алюминийҙы 100 процент, литийҙы 98 процентҡа ҡайтарып ала алған ҡайтанан эшкәрткән ысул эшләгән.
Ул процестар эҙмә-эҙлеген үҙгәртеүҙе һәм тәү сиратта литий һәм алюминийҙы эшкәртеүҙе күҙ уңында тота.
Шул уҡ ваҡытта никель, кобальт, марганец кеүек ҡиммәтле сеймал юғалтыуҙары минимумға еткерелә.
“Әлегә тиклем бер кем дә щавели кислотаһын ҡулланып, шул тиклем күп литийҙы айырыу өсөн дөрөҫ шарттар таба алмаған, шул уҡ ваҡытта бөтә алюминийҙы бер юлы сығарған”, – ти химия һәм химия инженерияһы кафедраһы аспиранты Лия Рукетт. Чалмерс технология университетында уҡый.
– Бөтә батареяларҙа ла алюминий булғанға күрә, уны башҡа металдарҙы юғалтмайынса сығара белергә кәрәк”.
Аккумуляторҙарҙы ҡайтанан эшкәрткән лабораторияһында Рукет һәм тикшеренеүҙең етәксеһе Петраникова ҡулланылған автомобиль аккумуляторҙарын һәм уларҙағы ваҡланған әйберҙәрҙе дым үткәргескә һала.
Ваҡ итеп тартылған ҡара порошок асыҡ органик шыйыҡсала иретелә, ул щавели кислотаһы тип атала, был йәшел ингредиент ревень һәм шпинат кеүек үҫемлектәрҙә осрай.
Порошок һәм шыйыҡсаны кухня блендерына оҡшаш машинаға һалабыҙ. Бында батареялағы алюминий һәм литий щелочь кислотаһында эрей, ҡалған металдар ҡаты хәлдә ҡала.
Процестың һуңғы аҙымы булып был металдарҙы айырып, литий сығарыу тора, уларҙы артабан яңы батареялар эшләү өсөн ҡулланырға мөмкин.
"Сөнки был металдар бик төрлө үҙенсәлектәргә эйә, беҙ уларҙы айырыу ауыр булмаҫ тип уйлайбыҙ. Беҙҙең ысул - перспективалы яңы ысул батареяларҙы ҡайтанан эшкәртергә, һис шикһеҙ, артабан тикшерергә лайыҡ", - тине Рукетт.
Петраникованың тикшеренеуселәр төркөмө йылдар буйы литий-ион батареяларында металдарҙы ҡайтанан эшкәртергә ярҙам итеү буйынса алдынғы тикшеренеүҙәр алып бара.
Ул электромобиль батареяларын ҡайтанан эшкәрткән компаниялар менән төрлө хеҙмәттәшлек проекттарында ҡатнаша. Төркөм ҙур ғилми-тикшеренеу һәм үҫеш проекттарында партнер булып тора һәм уның брендтарына Volvo һәм Northvolt инә.